Vlada Brčko distrikta BiH spremna je isplatiti do 20.000 KM jednoj mjesnoj zajednici za “porodična okupljanja iseljeništva”. Analiza javnog poziva otkriva sumnjive kriterije i širom otvorena vrata za netransparentno trošenje budžeta.
Kada se iz gradske kase izdvajaju sredstva za dijasporu, evropska praksa nalaže organizaciju javnih manifestacija, kulturnih događaja ili poslovnih foruma otvorenih za cijelu zajednicu. Međutim, u Brčko distriktu, Odjeljenje za stručne i administrativne poslove odlučilo se za drugačiji, duboko problematičan pristup – direktno finansiranje “porodičnih okupljanja”.
Javni poziv otvoren 22. jula, pod lupom građanske i medijske odgovornosti, otkriva obrazac koji ukazuje na potencijalno unaprijed dogovorenu raspodjelu novca, skrojenu po mjeri specifičnih lokalnih aktera.
Matematički apsurd raspodjele
Ukupan budžet predviđen za ove namjene iznosi 25.000,00 KM. Istovremeno, poziv definiše da je minimalni iznos koji se može odobriti jednoj mjesnoj zajednici 5.000,00 KM, dok je maksimalni čak 20.000,00 KM.
Jednostavna matematika pokazuje apsurdnost ovakvog poziva: Vlada u najboljem slučaju planira podržati tek pet mjesnih zajednica, dok u najgorem – gotovo cjelokupan iznos budžeta može završiti na računu samo jedne.
Uslovi koje ne može ispuniti svako
Ono što najsnažnije sugeriše da je grant “nacrtan” unaprijed nalazi se u Kriterijima za dodjelu sredstava. Od mjesnih zajednica se, naime, traži da imaju specifično iskustvo u “projektima jačanja kapaciteta… koje su implementirali međunarodni donatori”.
Ovaj izuzetno uzak i restriktivan uslov automatski eliminiše većinu mjesnih zajednica u Distriktu, ostavljajući prostor samo za one koje su u prošlosti imale direktne veze sa stranim organizacijama.
Indikator neregularnosti: Uključivanje kriterija koji zahtijeva prethodnu saradnju sa “međunarodnim donatorima” stvara nejednake uslove apliciranja i klasičan je mehanizam sužavanja konkurencije u postupcima dodjele javnih sredstava.
Hrana, piće i misteriozni honorari
Najveći razlog za zabrinutost krije se u samom finansijskom okviru – Aneksu III. Dozvoljeno je da se čak 25% ukupnog budžeta potroši na “ljudske resurse” (tehnička lica i administrativno osoblje), te dodatnih 10% na “druge nespomenute troškove”.
Ako jedna mjesna zajednica dobije maksimalnih 20.000 KM, to znači da 7.000 KM može biti utrošeno na neprecizirane honorare i nepredviđene troškove. Pored toga, kao prihvatljivi troškovi organizacije porodičnih okupljanja navedeni su “međunarodna putovanja” te “nabavka hrane i pića za učesnike”.
Finansiranje međunarodnih putovanja i ugostiteljskih usluga pod plaštom “porodičnih okupljanja iseljeništva” predstavlja izuzetno visok rizik od budžetske zloupotrebe i zahtijeva hitnu reakciju nadležnih revizorskih tijela.
Zaključak
Dokumentacija vezana za ovaj Javni poziv eklatantan je primjer kako se budžetska sredstva mogu kanalisati kroz sistemski manjkave procedure.
Praćenje namjenskog utroška ovog novca, kao i javno objavljivanje imena mjesnih zajednica koje na kraju dobiju sredstva, bit će ključni test transparentnosti za Vladu Brčko distrikta BiH.
Zaštita javnog interesa zahtijeva odgovornost, a ovaj slučaj je tek početak propitivanja lokalnog raspolaganja resursima građana.
Izvor: plural.ba